Wolkom yn Easterein

Wolkom yn Easterein

Wolkom op it doarpsargyf fan Easterein. Graach nimme we jo mei yn de rike skiednis fan us doarp. Fan fier ferline oan't de dei fan hjoed. Mei tekst en byld fertelle we oer it doarps- en ferieningslibben, oer de ekonomy, de minsken, de strjitten, gebouen en de omkriten. Elke dei bouwe we fierder oan dizze skiednis en sa giet it ferhaal fan Easterein troch nei de generaasje fan moarn.

Hoe wurket it

Kies fanút it haadmenu op jo ynteresse en dûk dan fierder yn it oersjoch. Sa komme jo bij alle finsters dy't wij al makke ha. Hjirûnder stean ek al in pear. Iepenje mar ris ien en scroll mar troch oan't en mei de foto's 

Voor de nederlandstalige versie klikt u rechtsboven op het icoontje met de nederlandse vlag.

Uitgelicht

De pastorij is boud yn 1861 troch û.o. Jelle ArjensTimminga. Hy docht syn namme eare oan. Hy hat tal fan gebouwen yn Easterein ' timmere '. Njonken de pastorij, it doktershûs, it hûs oan de Sibadawei 4-6 ( neist it kafee). En ek it hûs oan de fan Eijsingaleane 4. Hjirûnder de bewenners fan de pastorij troch de jierren hinne.

Willem Arnold Becking (1813- 1872) en Aaltje Stoker (1823-) kommen fan Genemuiden, dûmny ferstoarn yn 1872 te Easterein.

Jan Frederik Lodewijk Muller (1839-1895), en Lucia Columba Murraij Bakker (1840) kommen yn 1874 fan Haringkarspel en fertein yn 1882 nei Heenvliet.

Jacobus Johannes van der Weijde ( 1836-1906) en Jannina Hendrika van Beemen (1846-1933) kommen yn 1882 fan Balk, dûmny ferstoar yn 1906 yn Easterein.

Geert de Vries (1881-1950) en Epkje Hoekstra (1883) kommen yn 1924 fan Stedum en gien yn 1928 nei Heerde.

Hendrikus Guittart (1878-1934) en Johanna Maartje van Weel  (1875) kommen yn 1928 fan Ouwsterhaule, ertein yn 1932 nei Raamsdonkveer.

Hendrik Cornelis Jacobus van Deelen ( 1900-1994) en Elsien Pieterson (1896) kommen yn 1932 fan Eastermar en gien yn 1937 nei Vaassen.

Poppo ten Have (1900- 1952) en Hendrika Bax ( 1898-1993) kommen yn 1937 fan Noordlaren en gien yn 1946  nei Rozendaal.

Willem Nijenhuis (1916) en Nelly Groot (1920- 1992) kommen fan Maasdam en yn 1949 fertein nei Loosduinen.

Christiaan de Bruin (1904- 1991) en Antoinette Wijnbelt (1911) kommen fan Engelen, yn 1969 fertein nei Frentsjer (mei emeritaat)

Cornelis Vijfhuizen (1930) en Johanna Maria Schellingerhout (1938) kommen fan Nieuw- Buinen, yn 1977 fertein nei Dedemsvaart.

Willem Pieter van der Hoeven(1948) en Hilly Louise Kok (1946) kommen fan Leek en yn 1983 fertein nei Amerongen.

Cornelis Pieter Wijnberg (1955) en Johanna Gerrigje Westeneng (1962) kommen fan Genderingen en fertein yn 1990 nei Groesbeek.

Hendrik Klaas Zijlstra (1948) en Rikstje Antje Witteveen (1950) kommen fan Tijnje en Nijbeets, út de Pastorij ferhúze yn 2000. 

Dit gong ûnder protest fan Zijlstra. Him wie in nije pastorij tasein, mar dy moast nei de ferkeap fan de pastorij noch boud wurde. It waard in tidelike oplossing yn in hierhûs oan It Eeskwerd. Dit mei noch oare saken soarge foar ûnienigheit yn de gemeente, mei as einrisseltaat in breuk tusken de dominy en de tsjerkerie, en it fertrek fan Zijlstra. It bouen fan de nije pastorij fûn úteinlik plak yn 2007 oan de Populiereleane 9. 

 Menno Landstra kocht yn 2000 de pastorij en wennet (2023) der no noch.

De Herfoarme Pastorie, Tsjerkebuorren 1, boud yn 1861

De pastorij is yn eklektyske styl boud. Dat wol sizze, der binne meardere histoaryske stilen trochinoar hinne brûkt. Dat wie " moade " yn dy tiid. Der is gebrûk makke fan fûneminten fan in midsiuwske foargonger. De foargonger lei wat mear noardwestlik tsjin de grientetún oan. De Pastorie is hielendal omringt mei in grêft. De pastorij, de tún, de brêge en it koetshûs binne oanwiisd as ryksmonumint.

De grutte fan de Pastorie mei de tún deromhinne, de grientetún en de fruithôf, jout ynsjoch yn de oarspronklike histoarje wêrby 't selsfoarsjenning fan de bewenners (en personiel) fan de Pastorie útgongspunt wie. Dêrby waard fansels wurkkrêft út it doarp ynset. Ek de dûmny krige help út de gemeente. De Herfoarme frouljusploech stie oant yn de santiger jierren fan de foarige iuw paraat om de foarjiers skjinmeits te dwaan. En fansels ek as der in nije dominy kaam.

Ut de oantekeningen fan de Tsjerkefâden fan 1937: ' Yn it earste plak is yngeande ferbettering fan it tagongsbrechje nei de pastorij needsaaklik.De besteande brêge te ferfangen troch in ienfâldige mar solide brêge. Dit is de hjoeddeistige betonnen brêge wurden.

De ûnderhâldskosten fan de pastorij en tabehearren wiene foar de tsjerklike gemeente in tanimmende lêst. De kosten giene omheech wylst it tal lidmaten fan de tsjerke ôfnaam. Om dy reden besleat it tsjerkebestjoer om de Pastorie te ferkeapjen en in nije lytsere en moderne pastorywenning te bouwen. De Pastorie is oant 2001 bewenne troch de predikanten fan de Herfoarme gemeente en letter ek troch de predikanten fan de tegearre op wei Gemeente.

Yn 2001 is de pastorij ferkocht oan in partikulier, oan de hear Menno Landstra. Hy hat earst de pastorij fan bûten restaurearre. Yntusken is ek de tún hielendal yn âlde gloarje wersteld. Yn 2022 is er begûn mei de restauraasje fan de binnenkant.

In pear jier nei de bou fan de pastorij (1863) krige Gerrit Vlaskamp de opdracht fan de tsjerkfâden om in tún oan te lizzen om de pastorij hinne. Dat die er yn " lânskiplike styl ", itjinge yn dy tiid yn de moade wie. Gerrit Lambertus Vlaskamp (1834 -1906) hie as hovenier regionale bekendheid yn Noard-Nederlân en hat yn opdracht fan tsjerkfâden en tsjerkebestjoeren in soad pastorytunen oanlein.Mar in beheind oantal binne bewarre bleaun. Inkele pommeranten binne Vlaskamp yntusken begûn te sjen as in fergetten túnarsjitekt. Sûnt dy tiid binne de gelearden it der wol oer iens dat it in hovenier wie dy 't tunen oanlei yn de doe gongbere styl. Fan in ûntwikkeling yn styl yn syn lange wurksume perioade kin lykwols net praat wurde. Fan in echt " ûntwerp fan de tún" is dan ek gjin sprake. De pastorytún jildt as ien fan de bêst bewarre Vlaskamptuinen.

In soad fan de oarspronklike oanlis is noch oanwêzich: in kuiertún ' ter verpozing en het verzetten der zinnen ', in grientetún en in kamp foar de hynders. De kuiertún, omheind mei in brede feart, hat noch alle skaaimerken fan de lânskiplike styl: âlde slingerpaden, lytse hichteferskillen en solitêre beammen, ûnderwilens oardel iuw âld. De grientetún mei fruitsketten en histoarysk laaifruit, is ek omgrêfte.

De greide foar de hynders leit noardwestlik fan de pastorij. De tún is in ûnderwilens seldsum foarbyld fan de oarspronklike tsjerke-histoaryske situaasje, nammentlik de selsfoarsjennende posysje fan de pastorij, sawol yn rekreatyf opsicht as wat earste libbensbehoeften oanbelanget. Yn de ôfrûne 150 jier is der fansels in soad feroare yn de tún. Yn de begjinjierren wie der personiel yn tsjinst om de tún en it hûs te ûnderhâlden. Om't de ynset fan minsken djoerder waard, moast de dûmny sels ek oan de slach. Dat wie net foar elke dûmny in hobby.

As de pastorij ferkocht wurdt yn 2000, binne sawol it hûs en de tún oan ûnderhâld ta. Grutte parten fan de tún binne oerwoekere mei sniebes (Symphoricarpos albus) en mei opslach fan flear, es en esdoarn. De oergroeide druvekas bliek fol pún en ôffal te lizzen, op in inkelde nei wiene de slingerpaden yn ûnbrûk rekke. De op âlde foto’s noch oanwêzige blommeperken yn it gazon wiene ferdwûn yn it skaad fan de ûnderwilens ymposante Easterske plataan (Platanus orientalis ), in brune boek, walnoot (Juglans regia) en bûnte Noarske esdoorn (Acer platanoides ). Nei ynventarisaasje en in hoedene earste opskoanronde, blieken lykwols gâns paden en details noch oanwêzich. In betide skets fan de oarspronklike oanlis en de oarspronklike bestellist fan Gerrit Vlaskamp by beamkwekerij Bosgra joech genôch feitlike oanknopingspunten om de ôfrûne jierren stap op stap werom te bringen. De skulpepaden binne yn eare hersteld, de grêft opskjinne, en yn de druvenkas groeit wer in hearlike ‘ Glorie van Boskoop ’. De borders binne opnij ynplante, wêrby 't rekken hâlden is mei de soarten dy 't foar 1864 al yn kultuer wiene, en hjoeddeiske soarten sûnder it histoaryske karakter fan de tunen oan te taasten. Op it plak fan de ferdwûne Taxus baccata stiet yntusken wer in 80 jier âld eksimplaar.

Yn de maitiid bloeie fan febrewaris oant april tûzenen stinzeplanten: snieklokjes, crokussen winterakoniet, ensfh. Yn maaie folget de bloei fan de boompioenen en 70 soarten krúdachtige pioenen yn in lange border oan de noardkant fan de pastory. De kamp foar de hynders is in pear jier lyn oan de pastorij taheakke, it oarspronklike kompleks is sa wer ien gehiel. De pastorij, de tún, brêge en it koetshûs binne oanwiisd as ryksmonumint.

De nije eigener hat mei in soad leafde en ynset de tún yn eare wersteld.